Ustroń ma coś, czego większość polskich uzdrowisk może mu pozazdrościć. Wychodzisz z centrum i w ciągu kilku minut masz pod nogami leśną ścieżkę, a przed sobą wybór: na lewo Równica, na prawo Czantoria. Oba kierunki prowadzą Głównym Szlakiem Beskidzkim, jednym z najdłuższych i najbardziej legendarnych szlaków w Polsce. Ten artykuł pokaże Ci, jak zaplanować całodniową trasę przez oba szczyty, co warto zobaczyć po drodze i dlaczego rezerwat przyrody na stokach Czantorii to coś więcej niż tylko las do przejścia.
Czym jest Główny Szlak Beskidzki i dlaczego zaczyna się właśnie w Ustroniu?
W Ustroniu rozpoczyna swój bieg Główny Szlak Beskidzki: Ustroń, Równica, Ustroń Polana, Wielka Czantoria i dalej aż w Bieszczady. To jeden z najdłuższych szlaków pieszych w Polsce, biegnący przez wszystkie pasma Beskidów. Ustroń jest jego zachodnim początkiem, a sam fakt, że szlak rusza prosto z centrum miasta, czyni z niego jedno z najłatwiej dostępnych miejsc startowych dla turystów spoza regionu.
Ustroń to jakby brama do Beskidu Śląskiego. Z lewej Równica, z prawej Czantoria, a środkiem Wisła płynie. Już samo to zdanie dobrze opisuje topografię miasta. Dwie góry flankują dolinę i każda z nich oferuje coś innego.
Trasa w górę: Ustroń przez Równicę na Czantorię
Całodniowy wariant zakłada przejście od centrum Ustronia przez Równicę, a następnie grzbietem do Czantorii. To klasyczna kombinacja, którą miejscowi polecają od lat.
Etap 1: Ustroń Zdrój do Schroniska PTTK na Równicy
Początek szlaku przy stacji PKP Ustroń Zdrój. Przekroczywszy Wisłę, idzie się w górę ulicą Gościradowiec do centrum sanatoryjnej dzielnicy Ustroń Zawodzie, a następnie ulicami Leczniczą i Źródlaną do gęstego lasu. Po drodze mija się Kamień Ewangelików, miejsce, gdzie w okresie kontrreformacji ewangelicy odprawiali nabożeństwa. Stromo w górę, a następnie już łagodnie, dochodząc do gościńca na Równicy.
Długość tego odcinka to 3,6 km, suma podejść 400 metrów, a czas przejścia wynosi 1 godzinę i 40 minut. Kamień Ewangelików to przystanek, który warto zaplanować. To niepozorny głaz z tablicą, ale kryje w sobie kawałek lokalnej historii kontrreformacji, o którym mało kto mówi.
Na Równicy czeka Schronisko PTTK, a przy nim taras widokowy z panoramą na dolinę Wisły i okoliczne szczyty. To naturalne miejsce na pierwszą przerwę i gorącą herbatę, szczególnie przy chłodniejszej pogodzie.
Etap 2: Równica grzbietem do Ustronia Polany
Z Równicy szlak prowadzi grzbietem w kierunku wschodnim, przez kolejne wzniesienia i siodła. To jeden z przyjemniejszych odcinków całej trasy, bo teren jest bardziej wyrównany niż przy podejściu, a widoki co jakiś czas otwierają się po obu stronach grzbietu.
Etap 3: Ustroń Polana do Wielkiej Czantorii
Z Ustronia Polany na Czantorię można wejść przez Poniwiec. Odcinek przez Małą Czantorię liczy 5 km, suma podejść wynosi 450 metrów, a czas przejścia to około 2 godziny i 5 minut.
Mała Czantoria to znaczny szczyt w wododziale Wisły i Odry, leżący 3 km od Wielkiej Czantorii. Z polany szczytowej roztaczają się piękne widoki na Pogórze Cieszyńskie. Warto tu się zatrzymać, bo widoki są inne niż z Wielkiej Czantorii, bardziej kameralne i mniej zatłoczone.
Całkowity czas przejścia trasy Ustroń przez Równicę i Czantorię wynosi około 4,5 godziny. Z przerwami na posiłek i widoki zarezerwuj cały dzień.
Rezerwat Przyrody Czantoria – las, który pamięta inne czasy
To jeden z powodów, dla których ta trasa jest czymś więcej niż tylko sportem.
W 1996 roku na północnych stokach Wielkiej Czantorii utworzono leśny rezerwat przyrody o nazwie "Czantoria". Ochroną objęto 97,71 ha lasu na obszarze źródliskowym potoków Suchego i Poniwca, na wysokości od 575 do 995 m n.p.m. W niektórych partiach teren zachował charakter pierwotnego lasu karpackiego.
Ewenementem jest 160-letni las bukowo-jodłowy z udziałem jesionów, rosnący na wysokości 600-800 m n.p.m. Rezerwat chroni dolnoreglowe zbiorowiska leśne, na których występują stare drzewostany jaworowe, jesionowe i klonowe o charakterze lasu naturalnego.
Co oznacza to w praktyce dla turysty? Nierzadko można tu podziwiać drzewa pomnikowe, buki i jawory o średnicy pnia przekraczającej 1 metr, czy jesiony osiągające wysokość 33 metrów. Idąc szlakiem przez rezerwat, warto co jakiś czas oderwać wzrok od szlaku i spojrzeć w górę. Te rozmiary robią wrażenie dopiero gdy się je zobaczy na żywo.
W rezerwacie spotkać można wiele gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową. Sporadycznie zaglądają tu nawet wilki i rysie. W runie leśnym wiosną zakwitają śnieżyczki przebiśniegi i wawrzynek wilczełyko. Lasy Czantorii upodobały sobie rzadkie gatunki ptaków: bocian czarny, kilka gatunków dzięciołów, myszołów włochaty oraz największa krajowa sowa, czyli puchacz. Przez rezerwat prowadzi ścieżka przyrodniczo-leśna z tablicami informacyjnymi, które uczą rozpoznawać poszczególne zbiorowiska leśne.
Wstęp do rezerwatu jest bezpłatny przez cały rok.
Na szczycie Czantorii: widoki i granica
Wielka Czantoria to najwyższy szczyt Pasma Czantorii i Stożka w Beskidzie Śląskim, wznoszący się na 995 m n.p.m. Z polany szczytowej roztaczają się widoki na wschodnią część Beskidu Śląskiego i Pogórze Cieszyńskie.
Na szczycie granica polsko-czeska przebiega niemal przez środek polany. Po czeskiej stronie stoi wieża widokowa, przy dobrej pogodzie udostępniana turystom. Z wieży widokowej przy bardzo dobrej widoczności można zobaczyć Tatry, słowacką Fatrę i pasma górskie Polski, Słowacji i Czech.
Tuż przy granicy działa Chata na Čantoryje po stronie czeskiej, gdzie można zjeść obiad lub odpocząć przed zejściem. To jeden z tych momentów, gdy granica staje się niemal abstrakcyjna, a góry po obu stronach wyglądają tak samo.
Powrót: kolejką lub pieszo
Zejście nie musi być tą samą trasą. Z Czantorii można wrócić kolejką linową do Ustronia Polany, a stamtąd dostać się do centrum Ustronia. To szczególnie wygodna opcja po całodniowej trasie, gdy nogi dają o sobie znać. Alternatywą jest zejście niebieskim szlakiem przez teren rezerwatu, który dostarcza zupełnie innych widoków niż wejście czerwonym szlakiem.
Baza wypadowa: DW Nauczyciel Ustroń
Jeśli planujesz kilka dni aktywnego wypoczynku w Beskidach, Dom Wypoczynkowy Nauczyciel Ustroń to jeden z najlepiej położonych ośrodków w mieście. Ośrodek leży w spokojnej, zielonej dolinie Jaszowiec w sercu Beskidów Śląskich, a gondola kolei linowej na Czantorię jest oddalona zaledwie 3 minuty pieszo. Punkt startowy Głównego Szlaku Beskidzkiego przy stacji PKP Ustroń Zdrój jest stąd dostępny spacerkiem przez centrum.
Na terenie ośrodka czekają sala bilardowa, plac zabaw, grill i bezpłatny parking. W odległości 250 metrów działa wypożyczalnia rowerów. Dostępne są dwie klimatyzowane sale konferencyjne z WiFi. Ośrodek posiada też pokoje przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami. Członkowie ZNP mogą skorzystać z rabatu -15% na pobyt.
FAQ
Skąd zaczyna się Główny Szlak Beskidzki w Ustroniu?
Początek szlaku znajduje się przy stacji PKP Ustroń Zdrój. Stąd czerwony szlak prowadzi przez Wisłę, ulicą Gościradowiec do dzielnicy Ustroń Zawodzie, a następnie przez las na Równicę.
Ile trwa cała trasa przez Równicę i Czantorię?
Całkowity czas przejścia trasy Ustroń przez Równicę i Czantorię wynosi około 4,5 godziny. Z przerwami na posiłek, widoki i odpoczynek przy rezerwacie zarezerwuj cały dzień.
Czy wstęp do rezerwatu Czantoria jest płatny?
Wstęp do rezerwatu jest bezpłatny i dostępny przez cały rok. Przez rezerwat przebiegają szlaki turystyczne i ścieżka przyrodniczo-leśna z tablicami informacyjnymi.
Jakie zwierzęta można spotkać w rezerwacie Czantoria?
W lasach Czantorii żyją rzadkie gatunki ptaków takie jak bocian czarny, kilka gatunków dzięciołów, myszołów włochaty i puchacz. Sporadycznie zaglądają tu nawet wilki i rysie. Podczas jesiennego rykowiska aktywne są jelenie.
Czy szlak jest odpowiedni dla dzieci?
Trasa przez Równicę i Czantorię jest oznaczona jako umiarkowana. Odcinek z Ustronia na Równicę jest stromy na początku, więc wymaga pewnej kondycji. Dla rodzin z młodszymi dziećmi alternatywą jest wjazd kolejką linową na Czantorię i powrót ścieżką przyrodniczą przez rezerwat, co zajmuje znacznie mniej czasu i wysiłku.
Jak daleko jest DW Nauczyciel od punktu startowego szlaku?
Gondola kolei linowej na Czantorię jest oddalona od ośrodka zaledwie 3 minuty pieszo. Punkt startowy Głównego Szlaku Beskidzkiego przy stacji PKP Ustroń Zdrój jest dostępny spacerkiem przez centrum Ustronia.
Podsumowanie
Trasa przez Równicę i Czantorię to jeden z tych szlaków, które dają pełny obraz tego, czym są Beskidy Śląskie. Nie za trudna, nie za łatwa, z historycznym przystankiem przy Kamieniu Ewangelików, schroniskiem na Równicy, rezerwatowym lasem ze stuletnimi jesionami i widokiem na cztery strony świata ze szczytu Czantorii. Zarezerwuj cały dzień, buty dobierz solidne, a DW Nauczyciel dba o resztę.